IHM Raporu Nedir ve Neden Gereklidir?
IHM (Inventory of Hazardous Materials — Tehlikeli Madde Envanteri), bir geminin yapısında, ekipmanlarında ve operasyonel süreçlerinde bulunan tehlikeli maddelerin lokasyonunu, türünü ve yaklaşık miktarını belgeleyen gemiye özgü resmi bir envanter dökümandır. Sektörde eski adıyla “Green Passport” olarak da bilinir.
IHM belgesinin amacı tek cümleyle özetlenebilir: Geminin ömrü boyunca ve özellikle söküm aşamasında, tehlikeli maddeler insan sağlığına ve çevreye zarar vermeden tespit edilmeli, takip edilmeli ve güvenli şekilde yönetilmelidir.
IHM zorunluluğu iki temel uluslararası düzenlemeye dayanmaktadır:
1. AB Gemi Geri Dönüşüm Yönetmeliği (EU SRR — EU No. 1257/2013): 31 Aralık 2020 tarihinden itibaren yürürlükte olup AB/AEA bayraklı tüm gemiler ile AB limanlarına uğrak yapan 500 GT ve üzeri tüm üçüncü ülke bayraklı gemiler için IHM zorunludur.
2. Hong Kong Konvansiyonu (HKC): IMO’nun gemi geri dönüşümüne yönelik uluslararası sözleşmesi, 24 sözleşmeci devletin onayıyla 26 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarihle birlikte IHM, yalnızca AB’ye özgü bir gereklilik olmaktan çıkarak küresel ölçekte bağlayıcı bir zorunluluk haline gelmiştir. Hong Kong Konvansiyonu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte gemi geri dönüşümüne yönelik ilk küresel bağlayıcı hükümler oluşturulmuş ve bu durum armatörler, tersaneler, gemi geri dönüşüm şirketleri ve tedarikçiler için yeni yükümlülükler ve yüksek sorumluluk riskleri doğurmuştur.
IHM Sertifikası Hangi Gemiler İçin Zorunludur?
Hong Kong Konvansiyonu kapsamındaki mevcut gemiler; ICIHM (Uluslararası IHM Sertifikası) veya Uygunluk Beyanı’nı (SoC) ilk olağan yenileme sörveyinde elde etmek zorundadır; bu süreç 26 Haziran 2025’ten itibaren başlamış olup 26 Haziran 2030’a kadar tamamlanmalıdır.
Pratik olarak bakıldığında IHM zorunluluğu şu gemi kategorilerini kapsamaktadır:
AB/AEA bayraklı gemiler (EU SRR kapsamında):
- Tüm boyut ve tipe bakılmaksızın, 500 GT ve üzeri her AB/AEA/İngiltere bayraklı gemi
- 31 Aralık 2020’den bu yana IHM Sertifikası (IC) bulundurma zorunluluğu aktiftir
AB limanlarına uğrak yapan üçüncü ülke bayraklı gemiler (EU SRR kapsamında):
- 500 GT ve üzerinde AB limanlarına uğrak yapan tüm gemiler, Uygunluk Beyanı (SoC) bulundurmak ve buna ek olarak geminin yapısında veya ekipmanlarında yer alan tehlikeli maddelerin lokasyonu ile yaklaşık miktarlarını gösteren bir IHM’e sahip olmak zorundadır.
Hong Kong Konvansiyonu kapsamında:
- HKC, 26 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olup mevcut gemilerin en geç 26 Haziran 2030 tarihine kadar gemide onaylı ve geçerli bir IHM Bölüm I bulundurması ve geçerli bir ICIHM’e sahip olması gerekmektedir.
Yeni inşa gemiler:
- HKC’nin yürürlüğe girmesinin ardından yapım sözleşmesi imzalanan yeni gemilerin teslimat aşamasında IHM’e sahip olması gerekmektedir.
Önemli Not: Dünya filosu, HKC kapsamındaki yaklaşık 53.000 gemiden oluşmaktadır. DNV’nin tahminlerine göre AB SRR’nin tam uygulanmasıyla birlikte yaklaşık 30.000 gemi halihazırda IHM Sertifikası veya Uygunluk Beyanı taşımaktadır; ancak yaklaşık 23.000 geminin önümüzdeki yıllarda sertifikalı IHM edinmesi gerekmektedir.
IHM Part I, Part II ve Part III Arasındaki Farklar Nelerdir?
IHM belgesi, geminin yaşam döngüsündeki farklı aşamaları kapsayan üç bölümden oluşur:
IHM Part I — Yapı ve Ekipmandaki Tehlikeli Maddeler
IHM Bölüm I; duvarlardaki asbest, boyalardaki kurşun ve zararlı yalıtım gibi geminin yapısının veya ekipmanının bir parçasını oluşturan tehlikeli maddeleri listeler.
Bu bölüm; tüm gemi operasyonel ömrü boyunca aktif olarak tutulması gereken, tek yasal zorunluluk taşıyan ve sertifikalandırılan kısımdır. Yeni ekipman veya malzeme kurulumunda güncellenmesi zorunludur.
EU SRR Ek I’de zorunlu olarak kayıt altına alınması gereken maddeler:
- Asbest ve asbest içeren malzemeler
- Ozon tüketen maddeler (ODS)
- Poliklorlu bifeniller (PCB)
- Perflorooktan sülfonati (PFOS)
- Anti-fouling sistemleri ve bileşikleri
EU SRR Ek II’de “mümkün olduğu kadar” araştırılması gereken maddeler:
- Kurşun ve kurşun bileşikleri
- Cıva ve cıva bileşikleri
- Kadmiyum ve kadmiyum bileşikleri
- Kalay organik bileşikleri
- Radyoaktif kaynaklar
- Belirli ağır metaller içeren elektronik bileşenler
IHM Part II — Operasyonel Atıklar
IHM Bölüm II; petrol kalıntıları, kimyasal artıklar ve makine çamuru gibi geminin operasyonu sırasında oluşan ve potansiyel olarak tehlikeli olan atıkları listeler.
Bu bölüm, yalnızca gemi söküme gönderildiğinde hazırlanır. Normal operasyonel dönemde zorunlu değildir.
IHM Part III — Gemide Depolanan Tehlikeli Malzemeler
IHM Bölüm III; yedek parçalar, piller, temizlik ürünleri ve zararlı olabilecek boyalar gibi gemide depolanan kalemleri kapsar.
Bölüm II ile birlikte gemi söküm öncesi son seferinde hazırlanır. IHM Bölüm II ve III, mürettebat veya bir tehlikeli madde (hazmat) uzmanı tarafından hazırlanabilir.
IHM Raporu Nasıl Hazırlanır?
IHM hazırlama süreci, geminin yeni inşa ya da mevcut bir gemi olmasına göre farklılık gösterir.
Yeni İnşa Gemilerde
Yeni inşa gemilerde IHM Bölüm I; tedarikçiler tarafından sağlanan Malzeme Beyannameleri (MD) ve Tedarikçi Uygunluk Beyanları (SDOC) kullanılarak tasarım ve inşaat aşamalarında hazırlanır. Bu belgeler; gemiye kurulan her makine, ekipman, malzeme ve kaplamanın tehlikeli madde içerip içermediğini belgelemektedir.
Mevcut Gemilerde
Mevcut gemilerde süreç beş temel adımdan oluşur:
1. Belge Analizi (Desktop Study) Gemi planları (genel düzenleme, makine, ekipman listeleri), yapım tarihi bilgileri ve mevcut bakım kayıtları incelenerek tehlikeli madde içerebilecek bölgeler ve ekipmanlar tespit edilir. Bu aşamada bir Görsel Örnekleme Kontrol Planı (VSCP — Visual Sampling Check Plan) hazırlanır.
2. Gemiye Çıkış ve Görsel Denetim Akredite HazMat uzmanı gemiye çıkarak denetim yapar; VSCP’de belirlenen lokasyonlar görsel olarak incelenir. Tehlikeli madde içerme ihtimali olan bileşenler kataloglanır.
3. Numune Alma (Sampling) Belgesi olmayan veya belirsizlik taşıyan malzemelerden numune alınır. Sektör ortalamasına göre bir gemi başına yaklaşık 50 ila 170 arasında numune toplanmaktadır; bu değer geminin yaşı ve boyutuna göre önemli ölçüde farklılaşır.
4. Laboratuvar Analizi Alınan numuneler, ISO 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda analiz edilir. Asbest, PCB, ağır metaller, ODS ve diğer tehlikeli maddelerin varlığı ve konsantrasyonu belirlenir.
5. Rapor Hazırlama, Onay ve Sertifikalandırma HazMat uzmanı, tüm bulguları içeren IHM raporunu hazırlar. Rapor; klasifikasyon kuruluşu veya bayrak devleti idaresine sunulur ve onaylanan belge temelinde Uygunluk Beyanı (SoC) veya Uluslararası IHM Sertifikası (ICIHM) düzenlenir.
IHM Raporu Kaç Günde Hazırlanır?
IHM hazırlama süresi birçok faktöre bağlı olarak değişmekle birlikte, genel bir çerçeve şu şekilde çizilebilir:
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Belge analizi ve VSCP hazırlama | 3–10 iş günü |
| Gemiye çıkış ve denetim | 1–5 gün (gemi boyutuna göre) |
| Numune alma ve sevkiyat | 1–3 gün |
| Laboratuvar analizi | 5–15 iş günü |
| Raporlama ve klasifikasyon onayı | 5–15 iş günü |
| Toplam tahmini süre | 4–12 hafta |
Büyük bir tanker veya konteyner gemisinde süreç 3 aya kadar uzayabilir. Eski ve çok büyük gemilerde belge yetersizliği nedeniyle numune sayısı artar, bu da laboratuvar aşamasını uzatır.
Bu nedenle armatörlerin IHM sürecini erken başlatması kritik öneme sahiptir. PSC denetimine girecek veya EU limanına uğrak yapacak gemilerde belge eksikliğinin operasyonel sonuçları çok ağır olabilmektedir.
IHM Raporunu Kim Hazırlayabilir?
IHM raporları; belge analizi ile numune alma ve görsel kontrollere dayalı yerinde araştırmayı temel alan hazmat (tehlikeli madde) uzmanları tarafından hazırlanmaktadır.
Yetkin bir IHM hazırlama firmasında bulunması gereken koşullar:
-
Klasifikasyon kuruluşu onayı: IACS sınıflandırma kuruluşunun (DNV, Lloyd’s Register, Bureau Veritas, ABS, RINA, ClassNK, KR vb.) IHM hazırlama ve numune alma/test etme hizmetleri için onaylamış servis tedarikçisi statüsü. ISO 17020 sertifikasyonu veya eşdeğer standart ve kullanılan laboratuvarların ISO 17025 sertifikasyonu da aranması gereken kalite güvenceleridir.
-
Bireysel HazMat uzmanı yeterliliği: Tehlikeli madde sörveylerini yürütmek için gerekli eğitim, nitelik ve bilgiye sahip olmak.
IHM Bölüm I’in hazırlanmasından armatör sorumludur. Bir IHM Uzman Firması’nın atanması, Hong Kong Konvansiyonu’nun ilgili gerekliliklerini karşılamak için gereken özen yükümlülüğünün (due diligence) yerine getirilmesi olarak kabul edilmektedir.
Önemli: IHM hazırlayan firma, aynı zamanda gemi sörveyi yapan ve sertifika düzenleyen klasifikasyon kuruluşundan bağımsız olmalıdır. Raporun tarafsızlığı ve kabul edilebilirliği açısından bu bağımsızlık şarttır.
AB Limanlarına Giden Gemiler İçin IHM Zorunlu mu?
Kesinlikle evet. AB Gemi Geri Dönüşüm Yönetmeliği, tüm AB bayraklı gemiler ile AB üye devletlerine ait herhangi bir limana ya da demirleme yerine uğrak yapan AB dışı bayraklı gemilerin 31 Aralık 2020 tarihinden itibaren gemide IHM bulundurmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu zorunluluk denetim mekanizmasıyla da pekiştirilmiştir: AB üye devletleri; gemilerin AB veya AEA bayraklı olup olmadığına bakılmaksızın geçerli IHM Sertifikası/Uygunluk Beyanı ya da Geri Dönüşüme Hazır Sertifikası (RfRC) taşıdığını doğrulamak için PSC hükümleri uygular.
Geçerli IHM Sertifikası/Uygunluk Beyanı veya RfRC taşımayan gemiler ya da geminin durumunun sertifika particulars’ıyla örtüşmediğine dair açık gerekçe bulunan durumlarda ayrıntılı denetim gerçekleştirilebilir.
2026 yılında tabloya eklenen yeni boyut: AB Direktifi 2024/1203, ciddi çevresel suçlar için cezai sorumluluk öngörmekte olup üye devletlerin bu direktifi 21 Mayıs 2026 tarihine kadar iç hukuklarına aktarması gerekmektedir. Bu direktif, gemi geri dönüşüm ihlalleri, yasadışı tehlikeli atık sevkiyatları ve IHM uyumsuzluğuna yönelik cezai yaptırımları kapsamaktadır. Denizcilik operatörleri en ciddi ihlaller için cezai kovuşturmayla karşı karşıya kalabilir.
IHM Sertifikası ile IHM Raporu Aynı Şey midir?
Bu iki kavram birbiriyle ilişkili olmakla birlikte farklı belgelerdir:
IHM Raporu (HazMat Survey Report): HazMat uzmanı tarafından gemide yapılan denetim ve laboratuvar analizleri sonucunda hazırlanan teknik belgedir. Tehlikeli maddelerin lokasyonu, türü ve miktarını içerir; aynı zamanda IHM Part I dokümanının kendisidir.
IHM Sertifikası / Uygunluk Beyanı: Klasifikasyon kuruluşu veya bayrak devleti idaresinin IHM raporunu inceleyip onaylamasının ardından düzenlediği resmi sertifikadır. İki farklı türde karşımıza çıkar:
| Belge | Kapsam | Düzenleyen |
|---|---|---|
| ICIHM (International Certificate on IHM) | HKC kapsamındaki gemiler | Klasifikasyon kuruluşu / bayrak devleti |
| SoC (Statement of Compliance) | EU SRR kapsamında üçüncü ülke bayraklı gemiler | Klasifikasyon kuruluşu / bayrak devleti |
| IC (Inventory Certificate) | EU/AEA bayraklı gemiler | Klasifikasyon kuruluşu / bayrak devleti |
| RfRC (Ready for Recycling Certificate) | Söküme gidecek AB bayraklı gemiler | Klasifikasyon kuruluşu |
Kısaca: IHM raporu teknik bir belgedir; IHM sertifikası bu raporun yetkili kuruluşça onaylanmış hukuki belgesidir. PSC denetiminde kontrol edilen, gemide bulundurulması zorunlu olan belge sertifikadır; rapor ise sertifikanın dayanağıdır.
IHM İçin Numune Alma Süreci Nasıl İşler?
Numune alma (sampling), IHM hazırlama sürecinin teknik açıdan en kritik aşamasıdır. Prosedür şu şekilde işler:
1. VSCP’ye göre lokasyon belirleme Belge analizi aşamasında hazırlanan Görsel Örnekleme Kontrol Planı (VSCP), numune alınacak bileşenleri ve lokasyonları önceden belirler. Bu plan, sörveyin gemiye özgü olmasını sağlar.
2. Numune türleri
- Katı malzeme numuneleri (boya, yalıtım, conta, döşeme vb.)
- Sıvı numuneler (yağ, soğutucu akışkan, hidrolik sıvı vb.)
- Yüzey süpürme numuneleri (kontaminasyon taraması için)
3. Ambalajlama ve zincir-of-custody (gözetim zinciri) Numuneler standartlara uygun kaplara alınır, etiketlenir ve sıkı bir gözetim zinciri protokolüyle laboratuvara gönderilir. Zincir-of-custody belgesi; numunenin kimden kim alındığını, ne zaman ve nasıl taşındığını kayıt altına alır.
4. Analiz yöntemleri Kullanılan analiz yöntemleri mevzuata göre değişmekle birlikte yaygın olanlar şunlardır:
- XRF (X-Işını Floresans): Ağır metal tespiti için hızlı saha taraması
- PLM (Polarize Işık Mikroskobu): Asbest tespitinde altın standart yöntem
- TEM (Transmisyon Elektron Mikroskobu): Çok düşük seviyeli asbest tespiti
- GC-MS: Organik bileşiklerin (PCB, PFOS vb.) tespiti
Eşik değerleri: Her madde için mevzuatta belirlenen eşik konsantrasyonları mevcuttur. Bu değerlerin üzerindeki bulgular IHM’e zorunlu olarak kaydedilir. Örneğin 1 Temmuz 2023’te yürürlüğe giren MEPC.379(80) kararı, anti-fouling sistemleri ve çeşitli tehlikeli maddeler için güncel eşik değerleri belirlemiştir.
Asbest Tespiti IHM Sürecinde Nasıl Yapılır?
Asbest, IHM sürecinde özel dikkat gerektiren en kritik tehlikeli maddedir. Bunun birkaç önemli nedeni vardır:
Tarihsel yaygınlık: Asbest; ısı yalıtımı ve yangın direnci özellikleri nedeniyle uzun yıllar boyunca gemi inşaatında makine dairesi duvarları, kapılar, boru yalıtımı ve conta malzemelerinde yaygın biçimde kullanılmıştır.
Yasal çerçeve:
- 1 Ocak 2011’den itibaren, onarım ve değiştirme dahil olmak üzere gemilerde asbest içeren malzemelere izin verilmemektedir (SOLAS Yönetmeliği II-1/3-5). Asbest yeni gemilerde 1 Temmuz 2002’den itibaren yasaklanmıştır.
- Bir gemide asbest tespit edilmesi halinde armatör, bayrak devletini derhal bilgilendirmek zorundadır. Bayrak devleti; muafiyet sertifikası düzenlemeye ya da MSC/Circ.1045 çerçevesinde uzaklaştırma için armatöre süre vermeye karar verebilir.
Tespit süreci:
- Belge analizinde inşaat dönemi ve kullanılan malzemelere ilişkin belgeler incelenir (özellikle 2002 öncesi inşa gemilerde yoğunlaştırılmış tarama yapılır)
- Şüpheli lokasyonlardan PLM veya TEM yöntemi için numune alınır
- Akredite laboratuvarda asbest türü (krizotil, krokidolit, amozit vb.) ve konsantrasyonu belirlenir
Asbest Yönetim Planı (AMP): Asbestin hemen uzaklaştırılamaması halinde, gemide lokasyon, durum ve yönetim prosedürlerini belgeleyen bir Asbest Yönetim Planı (AMP) tutulmalıdır. Koşul izlemesi düzenli olarak yürütülmelidir. Uzaklaştırma işlemi, katı muhafaza ve bertaraf prosedürlerini izleyen nitelikli uzmanlar tarafından yapılmalıdır.
Gemi Satışında IHM Raporunun Önemi Nedir?
IHM belgesi, gemi alım-satım süreçlerinde giderek daha belirleyici bir rol üstlenmektedir. Bu önem birkaç farklı boyutta kendini gösterir:
Due diligence (özen yükümlülüğü) açısından: Alıcı taraf, satın almayı düşündüğü gemideki tehlikeli madde yükünü önceden bilmek ister. Güncel bir IHM belgesi bu bilgiyi şeffaf ve belgelenmiş biçimde sunar. Eksik veya güncel olmayan IHM, alıcının fiyat müzakerelerinde önemli bir baskı aracı haline gelir.
Finansman ve sigorta açısından: Bazı P&I kulüpleri ve deniz sigortacıları, belirli yaş ve kategorideki gemilerde IHM belgesi olmaksızın kapsamlı sigorta teminatı vermemektedir. Benzer biçimde, gemi finansmanında IHM varlığı teminat değerini olumlu etkiler.
Hukuki sorumluluk açısından: Tazminata yol açacak hasar büyük olasılıkla; armatörler ve tersanelerin eksik veya hatalı tehlikeli madde bilgileri nedeniyle maruz kaldığı gemi tutma maliyetleri ve üye devletlere ödenen para cezalarıyla ilgili olacaktır. Bu nedenle satıcı armatörün güncel IHM belgesiyle satışa gitmesi, hem alıcıyı hem de kendisini gelecekteki olası hukuki taleplerine karşı korur.
Operasyonel uyumluluk açısından: Satın alınan gemi AB limanlarına uğrak yapacaksa, devir teslim anında geçerli IHM belgesi bulunmaması yeni armatör için acil bir uyumluluk yükümlülüğü doğurur.
IHM Olmayan Gemileri Hangi Riskler Bekliyor?
IHM yükümlülüğünü yerine getirmeyen armatörler birden fazla cephede ciddi risklerle yüz yüze gelir:
1. PSC Tutulması ve Liman Gecikmeleri
AB/AEA üye devletlerinin liman yetkilileri; gemilerin geçerli IHM Sertifikası, Uygunluk Beyanı veya Geri Dönüşüme Hazır Sertifikası taşıyıp taşımadığını denetlemek için yetkilendirilmiştir. IHM belgesi bulunmayan veya belgede ciddi tutarsızlık tespit edilen gemi tutulabilir; tutulma, çarter bozulması, acente ve liman maliyetleri seri hâlde artmaya başlar.
2. Cezai Yaptırımlar (2026’dan İtibaren)
AB Direktifi 2024/1203, IHM uyumsuzluğu da dahil olmak üzere ciddi çevresel suçlar için cezai sorumluluk öngörmekte olup 21 Mayıs 2026’ya kadar üye devletler tarafından iç hukuka aktarılması gerekmektedir. Bu tarihten itibaren en ciddi ihlallerde yöneticiler kişisel cezai sorumlulukla karşılaşabilir.
3. Gemi Söküm Tesisi Reddi
Hong Kong Konvansiyonu kapsamındaki yetkili gemi söküm tesisleri, IHM belgesi olmayan gemileri artık kabul etmemektedir. Bu durum, söküme hazır bir gemi için beklenmedik ek maliyet ve gecikmelere yol açar.
4. Sigorta Uyuşmazlıkları
Tehlikeli madde kaynaklı bir iş kazası ya da çevre kirliliği olayında IHM belgesi olmaksızın sigortacı hasar tazminatını reddedebilir veya sınırlandırabilir.
5. Piyasa Değeri Kaybı
Geçerli IHM belgesi taşımayan ikinci el bir gemi, alıcılar nezdinde ciddi bir değer kaybı yaşar. Hem satış fiyatı hem de kiralama müzakerelerinde ciddi dezavantaj yaratır.
IHM Raporu Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
IHM hazırlama maliyeti gemiden gemiye önemli ölçüde farklılaşır. Maliyeti belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
Geminin yaşı: Eski gemilerde belge yetersizliği nedeniyle daha fazla numune alınır; bu da laboratuvar maliyetlerini artırır.
Geminin boyutu ve tipi: Büyük bir tanker veya konteyner gemisinde denetim süresi ve numune sayısı; küçük bir kuru yük gemisine kıyasla çok daha fazladır.
Numune sayısı: Sektör ortalamasına göre bir gemi başına 50 ila 170 numune alınmaktadır. Her numune; sevkiyat, analiz ve raporlama maliyetleri içerir.
Uzman firmanın bulunuğu ve seyahat maliyetleri: Uzman, geminin bulunduğu limana seyahat etmek durumundadır. Uzak lokasyonlar ek maliyet demektir.
Klasifikasyon kuruluşunun ücretleri: Onay ve sertifika düzenleme için klasifikasyon kuruluşunun tarife ücretleri ayrıca hesaba katılmalıdır.
IHM sürdürme maliyeti: Sertifikalı IHM belgesi alındıktan sonra yeni ekipman kurulumlarında güncelleme yapılması zorunludur. Bu sürekli bakım maliyeti de bütçeye dahil edilmelidir.
Genel kural olarak, IHM hazırlama maliyetini; olası bir PSC tutulmasının günlük liman + çarter maliyetleri veya IHM eksikliği nedeniyle yeniden müzakere edilmesi gereken bir gemi satış sürecinin fırsat maliyetiyle kıyaslamak yeterli bir perspektif sunar.
Gemi Geri Dönüşümünde IHM’nin Rolü Nedir?
Gemi söküm sürecinde IHM; güvenli, yasal ve çevresel açıdan sorumlu bir geri dönüşümün temel belgesidir.
IHM Part I: Söküm tesisine hangi tehlikeli maddelerin nerede ve ne miktarda bulunduğunu bildirir. Bu bilgi olmadan tersane, asbestli bir bölümü kuru kesim yapan işçilere açamaz; PCB içeren elektrik panolarını güvenli şekilde bertaraf edemez.
IHM Part II ve III (son sefer öncesi): Operasyonel atıklar ile gemideki depolama malzemelerinin envanterini çıkarır; söküm tesisine teslim anındaki tam bir tehlike haritası sunar.
EU SRR kapsamında Geri Dönüşüme Hazır Sertifikası (RfRC): Avrupa Listesi’ndeki tesislere gönderilmesi planlanan tüm AB/AEA bayraklı gemiler, RfRC sahibi olmak ve yalnızca Avrupa Gemi Geri Dönüşüm Tesisleri Listesi’ndeki tesislere gönderilmek zorundadır.
HKC kapsamında son sefer zorunlulukları: 26 Haziran 2025 itibarıyla, HKC kapsamındaki yetkili gemi geri dönüşüm tesisine gidecek gemilerin şu belgelerle donanmış olması gerekmektedir:
- Onaylı ve geçerli IHM Bölüm I, II ve III
- Gemi geri dönüşüm tesisi tarafından hazırlanmış gemiye özgü geri dönüşüm planı
- Gemide geri dönüşüme hazır sertifikası
Aliağa perspektifinden: AB’nin en son onaylı gemi geri dönüşüm tesisleri listesinin 15. baskısı 27 Şubat 2026’da kabul edilmiş olup liste Türkiye dahil Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 41 yetkili tesisi kapsamaktadır. Listede yer alan Aliağa tersaneleri için IHM uyumu; hem ulusal mevzuat hem de bu uluslararası statünün korunması açısından kritik öneme sahiptir.
IHM Yenilemesi ve Güncellemesi Nasıl Yapılır?
IHM sertifikası alındıktan sonra süreç bitmez; IHM canlı ve güncellenen bir belgedir.
Periyodik Yenileme (Renewal Survey)
IHM sertifikası; diğer zorunlu IMO sertifikalarıyla uyumlu biçimde yenileme sörveyine tabi tutulur. DNV’ye göre, mevcut bir EU SRR IHM Sertifikası veya Uygunluk Beyanı olan gemiler için ICIHM talebi; 26 Haziran 2025 ile 25 Haziran 2030 arasındaki bir yenileme sörveyinde, ana sınıf yenileme sörveyiyle birleştirilerek gerçekleştirilmelidir.
Sürekli Güncelleme (Maintenance)
IHM Bölüm I, operasyonel ömrü boyunca uygun şekilde sürdürülmeli ve güncellenmeli; tehlikeli maddeler içeren yeni kurulumlar yansıtılmalıdır. IMO kılavuzu (Res. MEPC 379(80) — Paragraf 5.2.1), armatörlerin envanteri güncel tutmakla sorumlu bir kişiyi atamasını öngörmektedir.
Güncelleme süreci şu durumlarda tetiklenir:
- Yeni ekipman veya sistem kurulumu (özellikle boya, yalıtım, soğutma, elektrik ekipmanları)
- Mevcut tehlikeli madde içeren bileşenin değiştirilmesi
- Söküme karar verilmesi (IHM Part II ve III hazırlığı)
Güncellemeyi tetikleyen her kurulumda tedarikçiden Malzeme Beyannamesi (MD) ve Tedarikçi Uygunluk Beyanı (SDoC) talep edilmeli ve IHM dosyasına eklenmelidir.
IHM Hizmetleri İçin Güvenilir Bir Çözüm Ortağı Arıyorsanız
Orionis Shipping olarak; IHM hazırlama, belge analizi, numune alma koordinasyonu, klasifikasyon kuruluşu onay süreci yönetimi ve IHM sürdürme hizmetlerinde deneyimli uzman kadromuzla yanınızdayız. Hong Kong Konvansiyonu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte hem uluslararası denetimlere hem de EU SRR gerekliliklerine tam uyumlu IHM belgelerinizi en verimli süreçle tamamlamanıza destek oluyoruz.
IHM hizmetleri ve süreç hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçin.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Yasal yükümlülükleriniz için IMO, DNV, Lloyd’s Register, Bureau Veritas gibi klasifikasyon kuruluşları ile bayrak devleti idarenizin güncel mevzuatını ve akredite uzmanların tavsiyelerini esas alınız.
Etiketler: IHM, tehlikeli madde envanteri, inventory of hazardous materials, Hong Kong Konvansiyonu, EU SRR, gemi geri dönüşüm, asbest gemi, IHM sertifikası, IHM Part I Part II Part III, IHM raporu, hazmat uzmanı, gemi söküm belgesi, PSC denetimi, uygunluk beyanı, ICIHM, Aliağa tersane, gemi satışı IHM, green passport gemi
