Denizcilik sektöründe zaman çarteri (Time Charter) sözleşmeleri kapsamında yaşanan ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümü, geminin teslim ve iade aşamalarında ortaya çıkan bunker miktarı ve gemi kondisyonu anlaşmazlıklarından kaynaklanmaktadır.
Geminin charterer’a teslim edildiği anda mevcut yakıt miktarının doğru tespit edilmesi ve geminin fiziksel durumunun kayıt altına alınması, milyonlarca dolarlık uyuşmazlıkların önüne geçebilmektedir.
Bu nedenle dünya genelinde armatörler, charterer’lar, gemi işletmecileri ve P&I temsilcileri tarafından On-Hire ve Off-Hire Bunker & Condition Survey hizmetleri yaygın olarak kullanılmaktadır.
Bu rehberde On-Hire / Off-Hire bunker ve kondisyon sörveyleri hakkında en çok merak edilen 20 soruyu detaylı olarak ele alıyoruz.
On-Hire Bunker ve Kondisyon Sörveyi Nedir ve Neden Yapılır?
On-Hire Survey, geminin charterer tarafından teslim alındığı anda gerçekleştirilen bağımsız bir inceleme faaliyetidir.
Amaç;
- Gemideki bunker miktarını belirlemek,
- Geminin fiziksel kondisyonunu kayıt altına almak,
- Mevcut hasarları belgelemek,
- Charter süreci başlamadan önce referans oluşturmak,
- Gelecekte doğabilecek uyuşmazlıkları önlemektir.
Bu sörvey sonucunda hazırlanan rapor, charter süresinin başlangıç noktası olarak kabul edilir.
Off-Hire Bunker ve Kondisyon Sörveyi Nedir ve Hangi Durumlarda Gereklidir?
Off-Hire Survey, charter süresi sonunda gemi sahibine iade edilmeden önce yapılan incelemedir.
Bu sörveyde;
- Kalan bunker miktarı belirlenir,
- Geminin kondisyonu değerlendirilir,
- Charter süresince oluşan hasarlar tespit edilir,
- Teslim sırasındaki durum ile karşılaştırma yapılır.
Özellikle Time Charter sözleşmelerinde Off-Hire Survey uygulaması ticari güvence açısından büyük önem taşır.
On-Hire ve Off-Hire Sörveyleri Arasındaki Farklar Nelerdir?
Temel fark amaçlarındadır.
On-Hire
- Başlangıç referansını oluşturur.
- Mevcut durumu kayıt altına alır.
Off-Hire
- Charter süreci sonunda değerlendirme yapar.
- Oluşan değişiklikleri ve hasarları ortaya koyar.
Her iki rapor birlikte değerlendirildiğinde charter süresince meydana gelen değişiklikler net şekilde görülebilir.
Time Charter Operasyonlarında Bunker Sörveyi Neden Önemlidir?
Bunker maliyetleri gemi işletme giderlerinin en büyük kalemlerinden biridir.
Yanlış bunker tespiti;
- Yakıt bedeli anlaşmazlıklarına,
- Haksız ödeme taleplerine,
- Hukuki süreçlere,
- Ticari kayıplara,
neden olabilir.
Bu nedenle bağımsız bunker surveyor tarafından yapılan ölçümler taraflar için güvenilir bir referans oluşturur.
On-Hire Bunker Sörveyinde Hangi Yakıt Ölçümleri Yapılır?
Survey sırasında genellikle;
- HFO (Heavy Fuel Oil)
- VLSFO (Very Low Sulphur Fuel Oil)
- MGO (Marine Gas Oil)
- MDO (Marine Diesel Oil)
- Lubricating Oils
ölçülmektedir.
Ölçümler sonucunda her tank için hacim ve ağırlık hesaplanır.
Off-Hire Bunker Sörveyinde Yakıt Miktarı Nasıl Tespit Edilir?
Surveyor;
- Tank sounding ölçümleri yapar,
- Ullage değerlerini kontrol eder,
- Yakıt sıcaklığını ölçer,
- Tank kalibrasyon tablolarını kullanır,
- Yoğunluk düzeltmelerini uygular.
Elde edilen veriler kullanılarak kalan bunker miktarı hesaplanır.
Kondisyon Sörveyi Sırasında Geminin Hangi Bölümleri İncelenir?
Kondisyon sörveylerinde genellikle aşağıdaki alanlar kontrol edilir:
- Gövde durumu
- Güverte ekipmanları
- Ambarlar
- Tanklar
- Vinçler
- Kapaklar
- Makine dairesi
- Yaşam mahalleri
- Seyir ekipmanları
- Güvenlik ekipmanları
Amaç mevcut kondisyonu objektif şekilde belgelemektir.
On-Hire Kondisyon Raporunda Hangi Bilgiler Yer Almalıdır?
Kaliteli bir raporda aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır:
- Gemi bilgileri
- Survey tarihi
- Liman bilgileri
- Yakıt miktarları
- Görsel kayıtlar
- Hasar tespitleri
- Ekipman durumu
- Surveyor gözlemleri
- Taraf temsilcilerinin beyanları
Off-Hire Sörvey Raporu Olası Uyuşmazlıkları Nasıl Önler?
Off-Hire raporu;
- Objektif delil oluşturur,
- Hasarların belgelenmesini sağlar,
- Bunker anlaşmazlıklarını azaltır,
- Charter party yorumlarını destekler,
- Sigorta süreçlerinde kanıt oluşturur.
Bu nedenle hukuki uyuşmazlıklarda sıklıkla referans belge olarak kullanılır.
Bunker Miktarının Hatalı Tespit Edilmesi Hangi Ticari Risklere Yol Açar?
Yanlış bunker miktarı tespiti;
- Hatalı faturalandırma,
- Fazla ödeme,
- Eksik ödeme,
- Ticari itirazlar,
- Tahkim süreçleri,
- Hukuki uyuşmazlıklar,
gibi ciddi sonuçlara neden olabilir.
Özellikle büyük tonajlı gemilerde küçük hata yüzdeleri bile yüksek maliyet oluşturabilir.
Bunker Sörveyi Nasıl Yapılır ve Hangi Yöntemler Kullanılır?
Bunker survey süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:
- Doküman incelemesi
- Tank planlarının kontrolü
- Sounding ölçümleri
- Sıcaklık ölçümleri
- Yoğunluk doğrulaması
- Hesaplamalar
- Raporlama
Bu süreç uluslararası kabul görmüş survey uygulamalarına göre yürütülür.
Yakıt Tankı Ölçümleri (Tank Sounding) Nasıl Gerçekleştirilir?
Tank sounding işlemi sırasında;
- Sounding tape kullanılır,
- Tank seviyeleri ölçülür,
- Su varlığı kontrol edilir,
- Sıcaklık alınır,
- Kalibrasyon tabloları kullanılır.
Bu veriler tonaj hesabının temelini oluşturur.
Bunker Surveyor Ne İş Yapar ve Sorumlulukları Nelerdir?
Bunker Surveyor;
- Yakıt miktarını doğrular,
- Ölçümleri gerçekleştirir,
- Hesaplamaları yapar,
- Tarafsız rapor hazırlar,
- Ticari uyuşmazlık riskini azaltır.
Görevi tamamen bağımsız ve objektif değerlendirme yapmaktır.
Kondisyon Sörveyinde Fotoğraf ve Video Kayıtları Neden Önemlidir?
Görsel kayıtlar;
- Kanıt niteliği taşır,
- Hasarların doğrulanmasını sağlar,
- Uyuşmazlık çözümünde kullanılır,
- Mahkeme ve tahkim süreçlerinde destekleyici belge oluşturur.
İyi bir kondisyon raporu yüzlerce fotoğraf içerebilir.
Charter Party Uyuşmazlıklarında On-Hire/Off-Hire Raporları Nasıl Kullanılır?
Bu raporlar;
- Hasar taleplerinde,
- Yakıt anlaşmazlıklarında,
- Teslim/iade süreçlerinde,
- Tahkim dosyalarında,
- Sigorta değerlendirmelerinde,
önemli teknik kanıt olarak kullanılmaktadır.
Bunker ve Kondisyon Sörveyleri İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Genellikle aşağıdaki belgeler incelenir:
- Charter Party
- Bunker Declaration
- Tank Capacity Tables
- Stability Booklet
- Noon Reports
- Engine Log Book
- Oil Record Book
- Gemi sertifikaları
On-Hire ve Off-Hire Sörveyleri Ne Kadar Sürer ve Maliyeti Nasıl Belirlenir?
Süreyi etkileyen faktörler:
- Gemi büyüklüğü
- Tank sayısı
- Liman koşulları
- Yakıt türleri
- Survey kapsamı
Basit operasyonlar birkaç saat sürebilirken kapsamlı incelemeler bir günü aşabilir.
Bağımsız Surveyor Kullanmanın Avantajları Nelerdir?
Bağımsız surveyor kullanılması;
- Tarafsızlık sağlar,
- Güvenilir rapor oluşturur,
- Uyuşmazlık riskini azaltır,
- Sigorta süreçlerini destekler,
- Taraflar arasında güven oluşturur.
Bu nedenle birçok charter sözleşmesinde bağımsız surveyor tercih edilmektedir.
On-Hire/Off-Hire Sörveylerinde En Sık Karşılaşılan Hatalar Nelerdir?
En yaygın hatalar:
- Eksik sounding ölçümü
- Yanlış tank tablosu kullanılması
- Hatalı sıcaklık düzeltmesi
- Eksik fotoğraf kaydı
- Yanlış bunker hesaplaması
- Yetersiz raporlama
Bu hatalar ciddi ticari sonuçlar doğurabilir.
Profesyonel On-Hire / Off-Hire Bunker ve Kondisyon Sörvey Hizmeti Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hizmet sağlayıcısı seçilirken:
- Surveyor deneyimi,
- Teknik bilgi seviyesi,
- Uluslararası uygulama bilgisi,
- Rapor kalitesi,
- Referanslar,
- Tarafsızlık,
- Hızlı raporlama kapasitesi,
değerlendirilmelidir.
Deneyimli surveyor tarafından hazırlanan raporlar, olası uyuşmazlıkların önlenmesinde ve ticari hakların korunmasında kritik rol oynar.
Sonuç
On-Hire ve Off-Hire Bunker & Condition Survey hizmetleri, modern denizcilik operasyonlarında yalnızca teknik bir kontrol değil, aynı zamanda ticari risk yönetiminin temel araçlarından biridir.
Doğru gerçekleştirilen bunker ölçümleri ve kapsamlı kondisyon değerlendirmeleri; armatörleri, charterer’ları ve gemi işletmecilerini milyonlarca dolarlık uyuşmazlıklardan koruyabilir. Özellikle Time Charter operasyonlarında bağımsız ve profesyonel survey hizmetleri, taraflar arasında şeffaflık sağlayarak operasyonların güvenle yürütülmesine katkıda bulunur.
Orionis Shipping, deneyimli survey ekibiyle dünya genelindeki limanlarda On-Hire / Off-Hire Bunker ve Kondisyon Sörvey hizmetleri sunarak müşterilerine güvenilir, tarafsız ve uluslararası standartlara uygun teknik destek sağlamaktadır.